mal-EDUKASYON

Sabado. Sa muling pag-uwi ko sa aming bahay sa Dagupan, nadatnan ko ang aking ama na kinagagalitan ang aming bunsong kapatid.
Ang aming bunsong lalake ay nag-aaral sa Dagupan City National High School at sa kadahilanang may bumagsak siyang isang sabjek at hindi raw aiya nakikitang nagpapapasok sa eskwela kung kaya’t pinapagalitan siya ng mga oras na yaon.
Madrama? Oo, pero hindi ito ordinaryong drama ng pamilya – ito’y isang matinding drama ng edukasyon.
Edukasyon daw ang pinakamahalagang yaman na maaaring baunin ninuman. Hindi ko alam kung sino ang nagpauso nito pero nagpapasalamat ako dahil natututo ako ngunit kinamumuhian ko rin kung sino man ang siya dahil nagmimistulang obligasyon ang edukasyon.
Tila ba kasagutan sa lahat ng problema ang edukasyon, wala kang pagkain, ngayon, mag-aral ka para may makain ka bukas (pero ngayon ako gutom), wala akong pera, mag-aral ka para may trabaho ka bukas (pero paano nga mag-aaral ang walang pera ngayon), Mag-aral, aral…aral…
Sumasang-ayon naman akong pag nag-aral ka nga naman ay hindi ka basta-basta magagago ninuman, hindi ka mauuto ng lipunang patuloy na nagpapaikot-ikot sa karamihan. Datapwat hindi lamang basta-basta edukasyon ang kailangan ninuman- dapat MAGANDANG EDUKASYON.
Yung tipong –sagana sa kaalaman at ng mga pilosopiya, yung natututo ka pero nag-eenjoy ka din, yung parang hinahayaan mo lang na maging parte ng sirkulasyonmo ang pag-aaral, hindi nakakahon sa libro ang intelektwal na pag-aaral, walang tangang titser, terror na propesor at mapanlansengmga prinsipal. Datapwat, ang inilatag na pakahulugan sa salitang EDUKASYON – ay masasabing isang lamang imahinasyon o isang ‘ideal’ lamang.
Sa totoong buhay, gaya ng kalagayanng kapatid ko, hindi siya ang maysala kundi ang mal-edukasyong natatamo niya.
Paano nga naman hindi babagsak ang isang estudyanteng walang libro? Kung libro ang batayan at talaan ng mga pag-aaral..at ang bagay na ito’y ipinagkait sa estudyante.
Paano rin matututo ang isang estudyante na gaya niya (ng kapatid ko) kung ang mga guro ay late kung dumating, sabay tsismis at make-up habang tumatakbo ang oras? Hindi ba’t ang gobyerno ang nagpapasweldo sa mga taong ito? At ano na lamang ang nagiging batayan ng grado ng mga estudyante? Kung sino ang aso, siya ang mataas na grado. Pag sinabing upo, upo. Pag sinabing seatwork, seatwork. Pag sinabing maglinis, aba maglinis ka. Aba’y robot pala ang papel ng estudyante sa nagyon. Kulang na lamang ay pag sinabing lipad ay pipilitin nilang lumipa- makapasa lamang.
Ito ang mukha ng huwadna edukasyon. Ang mukha ng MAL (maling)- EDUKASYON.
Nakakatwang EDUKASYON, nakakainisna EDUKASYON, at nakakalungkot na EDUKASYON…
Napakadaming nais na ipatupad ng DedEd bilang mga ‘effective measures’ kuno upang maitaas ang antas ng edukasyon lalo na ang English at Math skills pero sa tingin ko – napakalabo nitong mangyari sapagkat ang ugat ng mal-edukasyong ito ay nasa mga haring guro na umaastang superior sa klase. Diba’t walang mataas at mababa sa loob ng klase – pagkat ang nalalaman ng guro ay dapat itinuturo sa estudyante at mayroon din namang alam ang estudyante na di alam ng guro. (tama ba ako?) At bilang karagdagan, kaya nga tinawag na guro eh – dahil ang propesyon nila ay upang magturo at hindi magmando. (bigla ko tuloy naalala ang “Utos Hari’ ni Pedro Reyes,Jr)
Si Bob Ong mismo ay naisulat na ang kalagayang ito ng ating edukasyon sa kanyang librong ‘ABNKKBSKNPL’ datapwat idinaan niya ito sa patawa. Oo, nakakatawa ngunit sapul na sapol na patama. Datapwat daanin ko man ito sa tawa ay tanging tawa na lamang ang makakaigpaw sa katotohanan.

* para sa bulok na sistema ng edukasyon

Blogging; Alaternatibong mEdium para sa community press

"I'm not the right person to talk about blogging!" ito ang pambungad na salita ni Proffesor Rolando Fernandez, Editor in Chief ng CAR Philippine Daily Inquirer sa idinaos na pagsasalita () sa IB 204 patungkol usapin ng blogging.
Ayon kay Prof. Fernandez, ang blogging ang pinakamainit na medium upang ipahatid sa mga mambabasa ang mga impormasyon. Dagdag pa nito na nakikinita nito na ang kinabukasan ng blogging ay kinakailangang i-apply ng mga community press. Ang community press na kanyang tinutukoy ang ang mga dyaryong weekly ao quarterly periods lamang naglalabas ng edition. Sa tulong ng blogging mailalabas ng community newspapers ang kani-kanilang balita araw. Ayon kay Prof. Fernandez, ang community newspapers sa kalaunan ay matatabunan na ng blogging, datapwat upang hindi ito mangyari ay kinakailangang makiisa ang community press sa makabagong teknolohiya ng blogging. Ayon pa dito, hindi isang 'treat' ang blogging sa mga print journalist dahil malaki pa nga ang naiatutulong ng mga online writers upang paigtingin ang pagsusulat at mas makakuha ng insights o feedbacks sa mga ibang mambabasa.
"For the next 2 to 3 years...readers might used the internet instead of reading the newspaper, pero kailanman ay hindi nabubura ang dyaryo," pagpapatuloy ni Prof. Fernandez. Maaaring malaki ang kinabukasan ng blogging para sa mga mambabasa ngunit isa ang kanyang pinaniniwalaang - aang dyaryo na kinamulatan ng madami ay susuportahan pa rin kailanman. Nariyan anag telebisyon, radio, Vhs, pelikula at mga mas makabagong teknolohiya o media ngunit ang dyaryo ay isang institusyon na patuloy pa rin na tinatangkilik. "Once I don't read a newspaper , para akong hinubaran," saad pa nito.
Sa kanyang pa gtatapos ng naturang pagsasalita ay binanggit nito ang isang hugpungan ng tradisyunal at ang mga makabagong manunulat - ang journalist at ang bloggers. Isinaad nito na ang panahon ay magbabago at ang teknolohiya ay isang makabuluhang gamit upang mas makapagserbisyo sa publiko.

Rape Case sa UP Baguio

Nakakaintriga. Isang balita ang pinasabog sa Unibersidad ng Pilipinas Baguio ukol umano sa "rape" case na inapila ni Madel Dimalangan. Ayon sa testimonyang kanyang inilabas sa Outcrop,nangyari ang kaso noong Enero 25 sa kanilang boarding house. Anim silang umiinom ng beer noong araw na yun, kinalaunan ay umalis ang dalawa, apat silang naiwan..Si Madel at ang kanyang kasintahan, at ung kaibigan niya't boyfriend niya. Ilang sandali pa lamang ay bigla na lamang nagpaalam ang Boyfriend ni Madel..ang sabi pa ay " wag nyong masyadong lasingin si Madel kasi horny yan pagu lasing!". Matapos umalis ni boyfriend, ay nagtalik daw ang dalwa..yung kaibigan niya at yung boyfriend niya. Tapos nagtanong si Madel kung hanggang kelan ba sila matatapos. Sumagot yung babae , "ten years pa!" aniya. Tapos sabi nung lalake eh, "kung gusto mo e di mag-join ka na lang para mas masaya" sabay hablot kay Madel ay pwenersang magtalik. Ang testimonyang ito ay galing kay Madel datapwat sa kabilang banda ay nakausap ko ang babaeng inaakusahan ni Madel na kasama sa rape case kuno.
Sa puntong ito'y hindi ko pa pwdeng pangalanan ang 'accused". Ayon sa kanya, nag-umpisa nga ang kwento sa isang inuman ng anim, tama ang naging kwento ni Madel mula umpisa hanggang dun sa magpaalam na ang kanyang boyfriend ngunit ayon sa kanya ay natwist ang kwento pagkat si Madel ay kusang nakipagtalik sa boyfriend di umano ng babaeng inaakusahan. Ang pag-aapila nito ng kaso ay dahil raw sa banta ng boyfriend ni Madel na iiwan siya nito dahil sa isyu na kumalat.
______________________________________


Mula sa mga naitala sa itaas, bilang isang ordinaryong kritiko, nais kong isalaysay ang aking mga napansing butas at mga diskurso.
UNA, nadismissed ang kaso sa labas ng eskwelahan dahil walang sapat na ebidensiya at natalo si MAdel dahil sa puntong nirarape daw siya ay hindi siya gumawa ng kahit na anong objection o pagtanggi.
Pangalawa, si Madel ay isang Gabriela Youth, isang organisasyon na nagsusul;ong ng karapatang pambabae, bakit mahigit isang linggo pa nagsampa ng demanda ang nag-aakusa kung gayong alam-na alam nya dapat ang karapatan niya.
Ikatlo, ang argumento niya na siya ay lasing sa mga oras na yun kung kayat hindi siya nanlaban ay hindi sapat na basehan. Sabi nga ni Atty. Oliveros, Mass Media and Laws proffesor, "insanity is never an excused!" Kung lasing man siya ay mas lalong nagiging aware siya. Pag lasing ka nga, mahipuan ka lang sa legs eh kayang-kaya mong manuntok ng wala sa oras.
At ang ikaapat, mayroong isang UPian na nakakita sa dalwang kumakain pa sa labas at nagtatawanan matapos daw ang nasabing insidente, kung kaya't malaki ang posibilidad na ginustyo nga talaga ni Madel ang nangyari at ang boyfriend niya lang ang natatangging nagsusulsul sa kanya upang iapila ang kaso..

ALLYSA ALANO: iNgles-piNOy : Pagsipat sa kakayahan ng Pilipino sa pagsasalita ng Ingles

Bigla na lamang naging laman ng samu't saring palabas sa telebisyon si Alyssa Alano bilang papasikat na singer (kono) dahil sa mali-maling pagkanta niya ng Ingles. Sadyang nabigyan ng daan ang isang artista na tulad niya sa pag-awit ng kantang “KISS ME” na sa tuwing kakantahin yiya ay nagiging “KEYS ME.” Naging laman siya ng variety shows, internet websites, youtube, maging ang lyrics ng kanyang sariling bersyon ng “keys me.” Sa madaling sabi, dahil nakakatuwa ang kanyang pagkanta ay sumikat siya ng bigla. Sa kabilang banda, ang isang Alyssa Alano ay isang epitomiya ng isang bansang pinagtatawanan lamang ang mali-maling paggamit natin ng salitang Ingles. Ang Ingles bilang unibersal na wika ay ginawa nang isang departamento sa edukasyon. Datapwat Filipino ang ating 'sariling' wika ay Ingles pa rin ang may kapangyarihang mabigyan ang Pinoy ng trabaho, edukasyon at ng kakanyahang mamun. Sa Unibersidad ng Baguio, tatambad pagpasok pa lamang sa nasabing eskwelahan ang isang malaking karatula na nagsasabing “EMPOWER YOURSELF, SPEAK ENGLISH” , sa trabaho naman, kung hindi ka magsasalita ng Ingles ay semplang ka na agad sa una pa lamang ng iyong interview, at sa iba pang aspeto at institusyon, Ingles ang basehan ng mataas na kaantasan ng edukasyon at ng kaalaman. Ang Ingles ang sinasabing numero unong sandata upang maiahon ang sariling Pilipino at bansa mula sa kasadlakang kinahahadusayan nito sa ngayon. Mag-aral ka ng Ingles at siguradong yayaman ka.

Sa kabilang banda, ang Ingles pa din ay hindi natin wika kung kaya't marami pa ring mga Pinoy ang nagkakautal-utal at bulol-bulol sa pagsasalita nito. 'English-carabao' – ika nga ng marami. Patuloy na namimilipit ang ating dila dahil sa dayuhang salitang ito. Maging guro, propesyonal, opisyal ng gobyerno at ang ating pangulo ay hindi sadyang biasa sa salitang ito.

Bagkus, kung ang batayan ng kaantasan ng edukasyon o ng katalinuhan ay ang pagsasalita ng Ingles, at kung ang pagsasalita ng Ingles ay katumbas ng kaunlaran - bakit ang mga eskwelahan sa Mt. Province at sa Sagada na bihasang maituturing kung Ingles din lamang (dulot ng American Colonialism) ay madami pa rin ang mga batang hindi umuunlad o di yumayaman. Bakit ang lugar na ito'y ilan lamang ang pasilidad at ilang bundok pa ang tatawidan? Bakit ganito, kung Ingles kamo ang mag-aahon sa kanila?

At ang isang malaking kwestiyon ay ang paggamit ng Ingles bilang isang instrumento ng kataasan ng Pilipinas. Kung sisipating maigi, bakit marami tayong mga karatig Asyanong bansa- na sa kabila ng hindi marunong magsalita ng Ingles ay maunlad pa rin tulad ng Tsina, Korea at ng Japan.

Ayon sa isa kong guro noon (Carlo Pangilinan), ang Ingles bilang wika ay unti-unting ng sinasakop ang Pilipinas. At kaakibat ng salitang Ingles ang kamay ng Estados Unidos na patuloy na sumasakal at sumasakop pa rin sa ating bayan. Isa pa rin tayong kolonyal ng US sa kabila ng taon-taon na pagdiriwang natin ng Independence Day.

Kung tutuusin, ang pagiging departamento ng salitang Ingles sa edukasyon ay pampulitikal na indoktrinasyon ng Estados Unidos sa ating bayan. Hindi dapat kung kaya't alipustahin ang ating mga kababayang di marunong magsalita ng Ingles at nagkakautal-utal sa pagpipilit ibuka ang bibig upang bigkasin ang bawat dayuhang salita. Bagamat, dinidiktahan pa rin tayo ng US ng mobilidad at ng polisiya na -kung ano ang dapat sa hindi – ang pagsasalita ng Ingles ay konkretong epitomiya lamang ng pananakop nila.

Imperialismo sa wika. Gamitin natin ang tanging kayamanang masasabi nating atin!

* ang edisyong ito ay handog ko para sa Buwan ng Wika na alam kong limot ninuman sa oras ngayon.

Ka-SONA-ngalingan

Ano ang tunay na EStado ng ating Bayan?

Matapos ang State of the Nation address ni Pangulong Macapagal Arroyo noong lunes ay inulan na ito ng mga batikos.
Bilang aisang kritiko at mamayan ng bayang ito, ang nasabing Sona ay hindi maituturing na pagsasaad kung ano ang tunay na estado ng ating bayan. Hindi isinaad sa talumpati ang mga bagay na aking inaasahan tulad ng mga kasalukuyang kahirapan,edukasyon, trabaho at sahod. Inalisan tayo ni Gloria ng karapatan upang uliratin ang kasalukuyang kinalalagyan ng bansa.
Lugmok tayo. Aminin natin iyon. Kahit na samua't saring teknolohiya ang paaroot parito- madami pa rin ang ibang aspeto ng buhay ang hindi napupunan tulad ng pagkain at trabaho. HIndi ko sinasabing isisi natin ito sa gobyerno, patakaran at asa mismong presidente. Sa isang banda, ang pagiging presidente ang pinaka-ulo ng lahat, (kaya nga pangulo -pang-ulo) - siya ang may hawak at kontrol sa lahat ngunit nakatakda ang kapangyarihan niya para sa ikabubuti ng tao.
HIndi kaaya-aya ang naging laman ng SONA( kung sona nga na matatawag iyon).Maganda ang naging pagplaplano ng mga mapagahalinang imprastraktura bagkus nagbibigay ito ng huwad na pag-asa at isang ideal na bansa lamang. HUwad - dahil sa malamang ay relatibo ang pagsasakatuparan nito at Ideal - dahil puro kagandahan ang pangako nito.
Saang anggulo ang napagtagumpayang buhayin ni Gloria sa nasyong ito?

HUWAD NA IDENTIDAD: Pagsipat sa BANDILA at ang paggamit na semantika sa mundo ng midya

Ang identidad ng isang bansa upang matawag na 'bansa' ay may samu't saring kawing tulad ng; kultura,teritoryo,sariling wika, etika , nasyonalismo at sariling bandila.
Kamakailan lamang ay isinatelebisyon ang isang bagong 'news reporting program' ng ABS- CBN na pinamagatang BANDILA. Pagpatak ng alas -diyes ng gabi ay bubungad sa sambayanang Pilipino ang isang KOrina Sanchez, Ces- Drilon at Henry OMaga-Diaz. Ang format ng programang ito ay maihahalintulad sa format din ng SAKSI ng GMA-7. Kung tutuusin ang BANDILA ay ipinantapat lamang sa nag-rarate na evening program ng GMA-7
Ang paggamit ng titulo ng programang BANDILA ay paggamit sa identidad ng pagkakaisa at nasyonalismo. Kung susuriin, mahusay ang pagpili ng salitang 'bandila' bilang titulo ng naturang programa. Bumubuo ito ng semantika o ng kasabihang 'pagiging -isa' bilang isang nasyon.
Sa kanilang pangunang kantang 'isang bansa..isang bandila..' - tila sinasabi napag-uugnay tayong mga Pilipino ng mga kulay dilaw, pula at bughaw. Iisang nasyon para sa iisang adhikain.
Batid ng programang ito na ihatid daw sa madlang Pilipinas ang mga balitang PInoy - mga balitang umiikot sa Pilipinas lamang - mga kaguluhan, patayan, gobernalismo at mga kwentong sangkot ay Pinoy.
Napaka-ideyalismo. Kung bibigayan ng pansin at sisipating maiigi ang programang ito - masasabing nagbiigay ito ng huwad na identidad para sa masa.
Ang pagbasa ng programang BANDILA ay ating uumpisahan sa pagbuo ng bagong konsepto ng nasyonalismo at pagka-masa.
Tahasang ginamit ng naturang programa ang kapangyarihan ng midya upang kontrolin at ikonstraktura ang semiotika ng BANDILA bilang di lamang isang titulo ng programa kundi titulo din ng isang nasyon. ' Hitting two birds at one stone' nga kung tutuusin dahil madali nilang nakukuha ang simpatya ng Pilipino.
Sabi ni Emile Durkheim, isang magaling na teorista, ang konsepto ng iba't ibang institusyon gaya ng simbahan, gobyerno at ng midya ay bumubuo ng bagong realidad at ng identidad na nakakapagpalagom sa isang bagong 'social world' na kung saan nagagawang mapaniwala ang mas mababang uring sakop nito. Kawing ng 'social world' na ito ang mas matitinding bagsik ng globalisasyon, neocolonisasyon, transnasyonalisasyon at bulag na pagdakila.
Ang 'masa' bilang target audience ng BANDILA ay masasabing napakatalino sa pagkakapili. Datapwat ang kagalingang ito ay di dapat isawalang bahala sapagkat ayon sa mga teorya ng komunikasyon, anumang sinasabi at ipinapahatid ng midya sa bayan ay agad na pinaniniwalaan at nagiging totoo. Lalo na't ang malaking porsento ng manonood ay ang masa - karaniwan sa mga ito ay nagiging 'facts' agad ang mga ulat.
Gaya na lamang pag sinabi ni Kris Aquino na inosente siya sa isang paglabag sa batas, in short inosente siya. Hindi na nagagawa ng masa na salain ang bawat sinabi sa mga pahayag. Ayon din sa ilang pag-aaral, ang midya ang isa sa nagpapabobo sa mga masa, pagkat inaalis nila ang isang kakayahan ng tao - ang 'mag-isip'.
Bagamat hindi kailanman magiging ibjektib ang isang ulat - kinakailangan ipraktis ang pagiging 'accurate'. Sabi ng ni Prof. Rolando Fernandez ng UP baguio at ng Phil. daily Inquirer, 'media should always practice 3 things; accuracy, accuracy and accuracy."
Sa pagpapatuloy ng pagsipat ng entri na ito, napansin ko ang pagposisyon ng mga taga-pag-ulat. Naitanong ko sa aking sarili kung bakit si Korina Sanchez ang main host ng programa. Bakit hindi? Bakit siya? Hindi naman sa ayaw ko sa kanya ngunit ang popular na TV host na ito ay unang-una sa lahat ay hindi maka-masa at hindi galing sa masa. Siya ay isang elitista at galing sa alta de-ciodad na pamilya. Ang tanong kung ganoon, bakit siya? Pagkat kinakagat ng masa ang tamis ng kanyang maamong mukaha at ang bigat ng bawat kanyang mga salita sa telisyon. ISang mapanlinlang na uri ang taglay ng isang Korina Sanchez. Samahan pa ng tandem ng isang Ces Drilon, na bagamat walang koneksyon kay dating Senate President Drilon , gayumpaman ay dala niya ang bagsik at ang tapang ng apelyidong ito. Samahan pa ng isang Henry Omaga Diaz na kilalang-kilala na sa institusyon ng midya dahil sa tagal na niya sa serbisyo.
Kagabi, Hulyo 14 ng taong ito, pinanood ko ulit ang BANDILA upang maipagpatuloy ang pagkritisismo at ng mapalagom ko sa mas malalim na pag-analisa ang programa. Napansin ko ang format nila - na wala na man talagang pinagkaiba sa ibang news programs. Salit salitan lamang ang host pagkatapos ay papapasukin ang isang reporter na siyang may ari ng naisulat na balita. Madalas na ang ulat ng BANDILA ay yaon din ang nauna ng ulat simula TV PATROL WORLD. Ang manonood ay di na dapat magtaka kung bakit ganoon na lamang paulit-ulit ang nasabing kwento. GInamit din ng naturang programa ang sagisag ng dilaw, pula at bughaw sa kanilang character generator (chargen) at mga crawlers. Na gsilbing ordinaryo na lamang ang nasabing kulay na ito na sana'y simbolo ng ating Pagka-Pilipino. Datapwat, batid kong ang simbolismo ng mga bagay-bagay ay imbensyon lamang ng isang malaking naratibo. ITo yung tinatawag ni MIchel Foucault (teorista at manunulat), na "narratives" - na kung saan ang isang bagay na walang simbolo ay nagagawang bigayan ng halaga at karampatang silbi. Ang simbolo nito ang nagiging totoo. Gaya ng bandila bilang taga pagbigkis, kalapati sa kapayapaan, People POwer, Bagong Lipunan ni Marcos, VFA ni PGMA at iba't iba pang likhang isip at gawa gawang simbolismo na maitatali nating lahat sa salitang "kabalbalan."
Kung susumahin ang naitala sa itaas ay sumasang-ayon ako sa salitang ginamit ni Quibuyen sa kanyang pag-aanalisa kay RIzal. Ang paggamit niya ng salitang Vox Populi, VOx DEi - ang boses ng tao ang siyang boses ng diyos. Hindi sa usapin ito ng relihiyon bagkus asa usapin ng masa bilang siyang magiging boses ng lahat. Kung pakikinggann lamang ang boses ng nakararami ay tiyak na magtatagumpay sa kahit na anumang landas.
Sa ngayon, nagkakaroon tayo ng 'artificial concept' ng mga bagay-bagay ayon kay Bourdieu (sociolohista at teorista) pagkat anga mga institusyong pumabalibot sa atin ay may kakanyahang pakainin tayo ng filtered facts o yung mga bagay na nasala na. Ayon kay Bourdieu, dumaan na raw ang lahat sa tinatawag na reduction system na kung saan ay 'essential' lamang ang isinusubo sa atin. Essential o yung mga sa tingin lamang nila ay importante. Higit nating tandaan na sa mundong ito, laging may dominante at may masang api. Isang oppress at nang ooppress.
Bilang pagtatapos ng kritisismong ito, ayaw kong sabihing hindi maganda ang BANDILA bilang isang newsprogram datapwat ang paglapat na ginawa ko sa entri na ito ay pagpapaliwanag lamang sa mga bagay-bagay na ipinapakita ng anino ng sematika at simbolismo ukol sa programang ito.

BREHANS- tutol sa dorm fee increase

Matapos ang malawakang rally noong nakarang July 30 sa lahat ng UP system ( Diliman, Manila, Baguio, Visayas, Pampanga at iba pa) ay naiparinig ng sangka-UPihan ang kanilang boses ukol sa tahasang pagtutol sa tuition fee increase.
Sa kabilang dako, ang BREHA ( Baguio Residential Hall) - ang tumatayong bahay para sa mga UPiang babae sa Baguio City ay tila may isinasagawang pagsisingil umano dahil sa renovation na ipinagawa sa naturang dormitoryo.
Mula sa sira-sirang kisame, di pinturadong mga silid, palikurang masisikip at mga kwartong walang pintuan - ay pinaayos ng BREHA Management ang naturang dorm noong nakaraang Hulyo. Datapwat, ang management ay nagsisingil daw umano ng 100% increase sa pambayad sa mga Brehans.
Ayon kay Maradona Sison, chairperson ng Breha, sinabi raw ng management na ipapaayos nila ang Breha Compound dahil may pondo ito ngunit bakit ngayon ay magkakaroon ng pagtaas sa upa ng unit. Ang dating binabayadan ng isang regular na Brehan ay humigit kumulang 200 hanggang 400 pesos ngunit kung magkakaroon nga ng naturang pagtaas ay magiging 400 hanggang 1,ooo pesos na ito.
Bilang pagtatanggol naman ng Breha Management, sinabi nila na ang pagtataas ay paghinging tulong lamang sa mga materyales na pinalitan at nagamit. Magkakaroon ng ilang pag-uusap at debate hinggil sa usaping ito.
Sa ngayon, ayon sa istatistika ng Brehans, humigit-kumulang na 80 porseyento ng Brehans ang nag-oorganisa ng isang malawakang magtuligsa ukol sa dorm fee increase, 15 porsento ng nag-iisip pa kung sasama sa pag-aklas, at ang ibang porsento ay para sa mga kimi na lamang, ayon kay Maradona Sison.
**********************************

Kung susuriin ang aking isinulat na tala sa itaas, Ang binigyan ko ng boses para sa artikulong ito ay ang mga kabaro ko ring babae na nakukulong sa tinatawag na "BREHA".
Sabi nila pag ang isang Upian daw ay tumira sa Breha - maaaring siya ay galing sa isang mahirap na pamilya, nagtitipid, o galing sa malayong lugar gaya ng Bikol, Zamboanga at ibang lupalop pa. Makakatipid ka nga naman kung tutuusin kong sa Breha ka titira, sa halagang 200-400 pesos ay may instant tirahan ka na. Datapwat kailangan mo lang makisalamuha sa humigit kumulang na isang daang kababaihan, magtiis sa sira-sirang kagamitan at iba pa.
Ukol sa naturang usapin ng pagtaas ng dorm fee, ang aking posisyon ukol dito ay tila maling-mali ang naturang 100 % increase. KUng magkakaroon nga naman ng isang renovation ay dapat lamang na may bugdget dito. Ukol din sa mga napag-alaman ko ay may inilaan ang gobyerno para sa mga UP dorms sa buong Pilipinas at ang mga renobasyong naganap ay dapat lamang.
Kailan ba nagkaroon ng huling renobasyon? Noong 1990's pa, at ang kasalukuyang taon na ngayon ay 2006 - malamang na ang naturang building at compound ay puno na ng sirang kagamitan, kupas na pintura at walang ayos na pasilidad.
Para sa boses ng Brehans - ang pagtutol sa dorm fee increase...sulong!